De rode kardinaal: monogaam en daardoor efficiënt

De rode kardinaal: monogaam en daardoor efficiënt

/

Mensen raken al sinds mensenheugenis geïnspireerd door de natuur. Allereerst natuurlijk omdat we er zelf deel van uitmaken. Maar daarnaast kunnen we ook veel leren van dieren en natuur. De biologen van Koninklijke Burgers’ Zoo nemen ons met fascinerende voorbeelden mee naar het dieren- en plantenrijk. Soms lijkt niets menselijks de natuur vreemd en kunnen we ook in het zakelijke leven rechtstreeks inspiratie uit de natuur halen!

Bij het horen van het woord ‘kardinaal’ zal men niet als eerste aan monogame relaties denken. Bij het mooie zangvogeltje met deze naam is deze samenlevingsvorm echter kenmerkend. Rode kardinalen danken hun naam aan het felrode verenpak van de mannetjes; de vrouwtjes zijn grijsbruin van kleur met alleen een rood snaveltje. Kardinalen leven in grote delen van de Verenigde Staten en in Mexico, in allerlei habitats: van woestijnen tot graslanden en zelfs tropisch-vochtige open bossen in Florida.

Deze leefomgevingen, waarin temperatuur en voedselaanbod naargelang het seizoen sterk van elkaar verschillen, dwingt de kardinaal tot exacte timing van balts en broed. Want slechts in een klein gedeelte van het jaar zijn de omstandigheden voor het grootbrengen van jongen optimaal. En in dit korte tijdsvenster mag er geen tijd worden verspild. De kardinaal zet daarom in op jarenlange trouw. Hebben de partners elkaar eenmaal gekozen, dan blijven ze jarenlang bij elkaar. Ze brengen ook werkelijk heel het jaar met elkaar door, anders dan bijvoorbeeld zonnerallen of pinguïns. Die zijn weliswaar in principe monogaam, maar houden er in feite gedurende het grootste deel van het jaar een latrelatie op na en zien elkaar maandenlang niet. Een paartje kardinalen daarentegen blijft altijd bij elkaar.

Als het weer dan zodanig is dat met het broeden kan worden begonnen, hoeven ze elkaar niet eerst op te zoeken. Ook het dagen- of wekenlange baltsen kan grotendeels worden bespaard. Mannetje en vrouwtje kardinaal gaan meteen over tot het echte werk: het territorium verdedigen door te zingen  - wat bij deze soort dus ook het vrouwtje doet – een nest bouwen, paren en eieren leggen. Ook bij de nestbouw werken ze goed samen; het mannetje brengt het nestmateriaal, het vrouwtje bouwt. Broeden doet vooral zíj: wel zo praktisch met haar minder opvallend kleurtje. Het mannetje blijft in deze kleine twee weken in de buurt en wijdt zich in die tijd in zijn eentje aan het verdedigen van hun territorium tegen soortgenoten.


Zodra de naakte, blinde vogeltjes uit het ei komen, zorgen de ouders samen voor het aanslepen van voedsel. Ook na het verlaten van het nest, na pakweg tien dagen, zijn de kleintjes nog niet zelfstandig. Op dit moment treedt een vrij bijzondere taakverdeling op: het mannetje bekommert zich alleen om het kroost, het vrouwtje begint alweer met nestbouw en eieren leggen. Door deze intensieve samenwerking kunnen kardinalen per jaar zeker twee en in sommige jaren, naargelang het weer en het voedselaanbod, zelfs vier nestjes jongen groot brengen. Alhoewel ‘per jaar’ – hun broedseizoen duurt in feite hooguit een kleine vier maanden. De vogeltjes zijn goed in staat om hun gedrag naargelang de situatie aan te passen.

Blijkbaar weten ze ook, wanneer het voor dit broedseizoen de laatste ronde kuikens zal zijn. Dan worden de jongen die van het nest af zijn namelijk door mannetje én vrouwtje samen gevoerd.

Kortom, een koppel rode kardinalen is een perfect op elkaar ingespeeld team. Ze hebben de focus op wat de prioriteiten zijn. Wrijvingsloze samenwerking met heldere taakverdeling leidt tot uitstekend resultaat. De partners kunnen elkaar blind vertrouwen; iedereen heeft helder wat van hem wordt verwacht en wat je van de ander kunt verwachten. Menig team in het bedrijfsleven kan een puntje zuigen aan deze efficiënte en succesvolle ‘red cardinals’; en dan bedoelen wij als biologen niet de gelijknamige American Football-club!

Inspiratie uit de natuur

Columnist en biologe Constanze Mager laat zich inspireren door de natuur, waar ook voor het zakelijke leven genoeg uit te halen valt. Dit artikel werd eerder gepubliceerd op de website van MT.

Meer over bio-inspiratie